Je gedachten heiligen

Samenvatting
In o.a. Spreuken wordt ons de opdracht gegeven om over onze gedachten te waken. Dit heeft nogal wat consequenties: Je kan dus niet zomaar elke gedachte toelaten. Ook je gedachtenleven moet ter ere van God zijn. Wees eerlijk: hoe staat het met je verlangens gesteld, met je denkbeelden over andere mensen, met je dromen en je wensen in je gedachtenleven? Wil jij je gedachten zo aan God toewijden dat daar geen plaats is voor onreinheid? Als wij onszelf rein willen bewaren, moeten we bovenal ons denken rein en onberispelijk bewaren. De bijbel geeft een heel duidelijke aanwijzing op dit punt: Indien gij met Christus opgewekt zijt...bedenkt de dingen die in de hemel zijn, niet op de aarde (Kol 3).

Spreuken 4:23
Behoed uw hart,
boven al wat te bewaren is,
want daaruit zijn de uitgangen des levens

Het hart is de plek van onze gedachten. Het hart is in het Oude Testament de plek van je gedachtenleven. Wij associeren denken met het hoofd, de Israelieten met het hart. Maar verwijst het hart in het Oude Testament ook niet breder naar: je gesteldheid, je hele innerlijk? Jazeker, maar zonder het hart als orgaan van het denken uit het oog te verliezen. Het geeft juist aan hoe ons ons gedachtenleven meer is dan droog intellectualisme en rationeel denken en hoe ons bewogen innerlijk ten alle tijde bepaald wordt door wat we denken. Het hart is dus de plek van ons gedachtenleven: Maar bedenk dan eens de implicaties van dit gebod dat God ons geeft!

Je gedachten bepalen hoe je leeft. Uit het hart zijn de uitgangen des levens. Ons leven vindt zijn oorsprong en richting in ons innerlijk. Je gedachten zijn bepalend voor je leven. Wat erin zit komt er ook uit. Men herkent de boom aan zijn vruchten.

Er wordt ons de opdracht gegeven om over onze gedachten te waken. Dit heeft nogal wat consequenties: Je kan dus niet zomaar elke gedachte toelaten. Ook je gedachtenleven moet ter ere van God zijn. Dat is een radikale opdracht. Als je een paar minuten de tijd neemt om erover na te denken, dan gaat het door merg en been: de opdracht mijn gedachtenleven te heiligen. Dat gaat zo ver, dat is zo ingrijpend, dat dringt zo door tot op het diepst van wie ik ben! Ik ben totaal ontredderd als ik me besef wat er allemaal aan mijn gedachtenleven moet veranderen: dat alles wat ik denk tot Gods eer moet zijn.

Ook over je gedachtenleven zal je verantwoording moeten afleggen aan God. Want God ziet niet aan wat voor ogen is, maar God ziet het hart aan (1 Sam. 16:7). Vaak vinden we dit een bemoedigende tekst. We denken dat het in ons voordeel werkt. Als wij iets fout doen, dan troosten we ons met de gedachte dat God wel weet dat wij het niet zo bedoelden. Maar God ziet het hart en alles wat zich daar afspeelt. Hij kent al onze gedachten (Ps. 139:2, 23). Hij weet alles wat zich daar afspeelt: al onze verlangens, onze fantasieen, onze dromen. Durf jij daarmee open en bloot voor God te staan? Welke gedachten laten wij toe in ons leven? Hoe rein en heilig leven wij in onze gedachten?

De invloed van ons gedachtenleven. We beseffen vaak maar weinig hoe je gedachten je levenswijze beinvloeden! Een van de meest in het oog springende gebieden vormt sexualiteit. Wat laten we op dat gebied toe in onze gedachten? Besef je hoe groot de invloed is van wat je in je gedachten toelaat/doet en hoe je in de praktijk handelt? Mensen die vreemd gaan doen dat niet zomaar. Vaak gaat daar een (jaren)lang proces aan vooraf waarin ze in hun gedachten al verder gaan met die andere persoon. Als ze uiteindelijk in gedachten vreemd gaan, wordt de stap om het in de praktijk te doen al kleiner. Uiteindelijk zal niets je ervan weerhouden: want uit het hart zijn de uitgangen van het leven gelegen. Nu zal dit voorbeeld voor velen van jullie niet opgaan. Maar het principe is niet minder relevant voor iemand van ons: de kracht van ons gedachtenleven, dat is een kracht die geldt voor vele terreinen. Hoe denk jij over mensen die jij ontmoet, waarmee je spreekt? Hoe vaak ben je in je gedachten vooral bezig met wat je zelf die dag nog wilt doen, met wat je zelf in het leven wilt bereiken? Het zal zijn uitwerking in de praktijk hebben. Je gedachtenleven is bepalend voor hoe je in het leven staat en handelt.

Een waarschuwing van Jezus. Wie een vrouw aanziet om te begeren heeft in zijn hart reeds overspel gepleegd, zegt Jezus. Er staat niet dat die man al daadwerkelijk overspel heeft gepleegd. Er wordt zelfs niet gezegd dat je een zondige daad hebt begaan. Het is maar de vraag of je gedachten als 'daad' kan bestempelen. Maar er wordt wel gewaarschuwd voor wat er innerlijk gebeurd. Het valt misschien niet onder een 'daad', maar onschuldig is het zeker ook niet. Laat jij in je gedachten toe dat jij zonden doet? Het zijn jouw gedachten, jij kunt ze ook in de hand houden.

Hoe bewaak ik mijn gedachten dan? Wees je boven alles bewust van wat zich in je gedachten afspeelt. We beseffen niet hoeveel invloed onze gedachten op ons handelen hebben, we zijn ons vaak nauwelijks bewust van wat zich allemaal in ons gedachtenleven afspeelt. Het is er gewoon, het gebeurt gewoon. Daarom beseffen we vaak nog minder dat we verantwoordelijk zijn voor wat we denken. Je bepaalt toch zelf niet wat je denkt? Daar denkt God anders over. Hij geeft ons juist de opdracht om allereerst en boven alles over ons gedachtenleven te waken. Job deed dat als volgt: hij maakte met zijn ogen een afspraak. Hij maakte de afspraak dat hij niet langer naar jonge meisjes zou kijken. Zo kon hij ook zijn gedachtenleven in de hand houden en rein houden (Job 31:1).

Levensheiliging. Als we heilig voor God willen leven, dan moeten we niet alleen en bovenal beginnen met de daden in ons leven. Hoe makkelijk wij dingen in ons leven kunnen veranderen, is afhankelijk van de mate waarin wij er innerlijk aan gebonden zijn. Het stoppen met roken is als daad simpel uit te voeren. Het lichaam overleeft de verandering ook relatief gemakkelijk. Maar de verslaving, waardoor je niet kunt stoppen zit in onze gedachten. Het probleem zit dieper dan de uiterlijke daad. Als wij onszelf rein willen bewaren, moeten we bovenal ons denken rein en onberispelijk bewaren. De bijbel geeft een heel duidelijke aanwijzing op dit punt: Indien gij met Christus opgewekt zijt...bedenkt de dingen die in de hemel zijn, niet op de aarde (Kol 3). Ga de tijd nemen om te lezen over de dingen die in de hemel zijn, laat je gedachten voeden door bijbelstudie over wie Christus is. Bedenk wat in de hemel is. Pas als wij daar nieuw zijn geworden, kan ons leven veranderd worden door dit vernieuwde denken (Rom 12:1, Ef 4:23). Dat gaat dan bijna vanzelf. Want het hart vormt het uitgangspunt van ons leven. Waak er dus over, boven alles waar je maar over waken moet.

Durf je eerlijk en radikaal te zijn, of gaat dit je allemaal wat ver? Wees eerlijk: hoe staat het met je verlangens gesteld, met je denkbeelden over andere mensen, met je dromen en je wensen in je gedachtenleven? Wil jij je gedachten zo aan God toewijden dat daar geen plaats is voor onreinheid? Zet jij TMF uit omdat je niet wil dat je gedachten met zulke beelden verontreinigd worden? Spreek jij in het gebed expliciet je dromen uit tot God, om ze aan Hem over te geven, om ze aan het kruis te nagelen? Durf je eerlijk te zijn ten aanzien van je eigen dromen. Durf je in te zien, hoe vaak je ervan droomt en erover fantaseert dat jij uitgebreid bedankt en in het zonnetje gezet wordt voor al het goede werk dat jij voor de kerk hebt gedaan? Kun jij een droom opbouwen waarin jijzelf niet het middelpunt vormt? Hoeveel ben je in je gedachten met God en Zijn eer bezig, hoeveel met je eigen eer?

Gebed
Vader,
mogen de woorden van mijn mond,
en de overleggingen van mijn hart,
U welgevallig zijn. - Ps. 19