Het geheim van christen zijn (Gen. 37)

Ds. Ilonka Terlouw
Genesis 37:1-20
Jeugddienst, November 2007


1. Zou God het niet erg vinden?
Ik heb hier een stapel blocnotes. Op elk bureau is wel zoiets te vinden.
Altijd handig voor een paar aantekeningen
en voor eh...wat geklieder als je je verveelt..

Weet je wanneer ze nog veel handiger zijn?
Als de handtekening van je moeder onder aan het briefje staat.

Ik heb er nog een paar over - uit mijn middelbare schooltijd.
Toen ik op de middelbare school zat, liet ik altijd mijn moeder op een hele stapel van die lege briefjes haar handtekening zetten.

Kwam altijd van pas!

Als ik dan weer eens geen zin in school had, dan schreef ik zelf de tekst op het briefje: Ilonka is die en die datum afwezig i.v.m. een afspraak met de orthodontist.
Dat werkte altijd.

Dus toen ik merkte dat het goed werkte en de docenten me geloofden, toen ging ik al vaker spijbelen. 4, 5, 6 VWO - ik spijbelde al meer. Soms spijbelde ik wel 2 of 3 dagen per week. En als de conrector me dan vroeg waarom ik absent was, dan lachte ik eens vriendelijk, dan zei ik: 'o, ik was ziek of dit of dat. Ik zal even mijn ouders om een briefje vragen.'

En niemand deed verder moeilijk!

Makkelijk toch? What's the problem?

Maar het zat me toch niet lekker. Ik zat daar recht in het gezicht van de conrector gewoon te liegen. Keer, op keer, op keer.

Maar ja, mn ouders vonden het prima zolang ik maar goede cijfers haalde.

De school deed niet moeilijk, die vertrouwden mij en mijn ouders. Ik weet ook niet waarom. Na ja, schijnbaar zag ik er in die tijd heel betrouwbaar uit.

Niemand vond het erg.

Thuis niet, school niet. Maar het bleef maar in mijn hoofd zitten:

Zou God het niet erg vinden?

Wat boeit het God nou dat ik goede cijfers haal?
Hij wil gewoon dat ik eerlijk ben!

Maar daar wilde ik niet teveel over nadenken. Dus praatte ik een beetje op mezelf in:
Kom op zeg!
Zo erg is het toch niet, beetje spijbelen?
M'n ouders vinden ook wel dat het zo kan, met die briefjes.
Ik kan er ook niks aan doen dat school niet leuk is. Nu moet ik wel liegen, want God kan toch ook niet van mij verwachten dat ik al die dagen gewoon naar school ga. Had God school maar wat leuker moeten maken.

Tja...
Wie hield ik nu voor de gek?

2. Drie grote uitdagingen
Weet je
Als je jong bent.. - jullie allemaal,
Jullie allemaal krijgen met een paar heel grote uitdagingen op je pad te maken.
Nou ja - krijgen - daar heb je al mee te maken.

Eerlijk zijn, is een van die grote uitdagingen.

En dan gaat het niet om het vervalsen van hele diploma's ofzo.
Het gaat om deze zogenaamd 'kleine dingen'.
Dingen waarvan je het voor jezelf nog goed kan praten.
'Ach zo erg is het toch niet'.

Maar daar begint het mee.
Als je nu niet eerlijk kan zijn in kleine dingen
dan kan je het later ook niet in grote.

Eerlijk zijn, is een van die uitdagingen.

Er zijn er nog wel een paar te noemen
Ik hou het maar even bij drie stuks:
- niet liegen
- geen haat en ruzie in je leven toelaten
- seksueel rein leven

We weten dat God het erg vind, als we die dingen doen.
Maar makkelijk is het niet om het altijd te laten. Ga maar eens bij jezelf na:
Kan jij het volgende zeggen:
- ik spreek altijd de hele waarheid en roddel niet
- ik ben altijd vriendelijk
- ik irriteer me aan niemand
- ik ga rein met mijn lichaam om en met het lichaam van mijn vriend(in)

3. Jong geleerd...
Ik heb deze drie dingen gekozen,
omdat er iemand in de Bijbel is die nou juist met deze drie uitdagingen te maken krijgt.

We hebben het verhaal van Jozef gelezen, dus dat zal inderdaad wel Jozef zijn.
Ik wil met jullie eens naar zijn leven kijken,
en kijken hoe hij met deze uitdagingen omgaat.

Bij Jozef thuis, is het een zooitje.
Jozef leefde ergens 5000 jaar geleden, maar het lijkt wel of er in de wereld in de tussentijd niets veranderd is.

Hij is 17 jaar, gewoon, een jonge gast, net zo oud als jullie, en het is altijd ruzie bij hem thuis. Met z'n stiefmoeder kan ie het niet zo goed vinden. Z'n vader probeert dat dan weer een beetje goed te maken door hem cadeautjes te geven. Maar dat wakkert de ruzie met z'n broers natuurlijk alleen maar aan.

En dat is nog niet alles.

Weten jullie een beetje hoe de rest van zijn familie eruit ziet?

Zijn vader kennen jullie vast. Dat is Jacob.
Hij geeft Jozef wel allemaal mooie cadeautjes. Maar pas op. Gluiperig mannetje, hoor! Ooit verkleedde hij zich als zijn oudere broer. Hij ging bij zijn doodzieke vader op bezoek en eiste de erfenis op. Je kan wel nagaan wat voor een ruzie dat opleverde met zijn oudere broer.

De oma van Jozef, is Rebecca, die is geen haar beter dan z'n vader. Zij was degene die dat hele plannetje bedacht had, om opa te bedriegen.

Jozef heeft ook nog een oom, Laban. Zijn vader Jacob heeft een tijd voor die oom gewerkt en hoopte zo met Rachel te mogen trouwen. Laban had belooft: als je 7 jaar voor me werkt, mag je met Rachel trouwen. Maar op de huwelijksnacht bedriegt oom Laban Jacob en geeft ie hem Lea tot vrouw. Nu moet Jacob nog 7 jaar werken om ook met Rachel te kunnen trouwen!

En die Rachel, de moeder van Jozef, nou da's ook niet de liefste vrouw. Toen ze bij oom Laban wegtrokken en verhuisden naar Kanaan, toen stal ze de beeldjes van de huisgoden. Laban was woedend kwam hun achterna om ze te zoeken. Zij verstopte ze onder een zadel en ging daarop zitten. Ze zei dat ze ongesteld was en dat ze daarom niet kon opstaan. Ja, liegen dat konden ze in die familie als de beste. Zijn moeder is dus een dief, een afgodendienaar en een leugenaar.

En ruzie maken kon ze overigens ook. Ze had een pesthekel aan die andere vrouw, Lea. Rachel en Lea maakten constant ruzie over wie de beste vrouw was en wie de meeste kinderen kon krijgen.

Kijk - het is natuurlijk niet zo vreemd dat het bij Jozef thuis dan ook zo'n zooitje is. De appel valt zogezegd niet ver van de boom. Zoals de moeders elkaar haten, zo haten de broers Jozef ook. In het stukje tekst dat wij lazen, staat maar liefst 3x dat zij Jozef haten. Maar hoe konden ze ook anders? Wat voor een voorbeeld hadden ze gehad in hun leven?

Soms denken we wel eens, als we dat verhaal lezen dat de broers Jozef in de put gooien, en dan wat bloed op die mantel smeren en er een mooi verhaaltje bij bedenken: hoe kan je dat doen? Hoe kan je je eigen vader zo bedriegen?! Maar zo moeilijk was dat voor hen niet. Ze hadden nooit anders geleerd. Ze hadden de familieverhalen wel gehoord, ze wisten precies hoe ze een ander om de tuin moesten leiden. Zo vader, zo zoon. 

De hele familie hing aan elkaar van leugen en van haat. Als je in zo'n familie opgroeit dan zijn ook grenzen op seksueel gebiet niet belangrijk meer. Z'n ene zus dook in bed met een heidense man uit Sichem, zijn oudste broer Ruben die ging naar bed met de vrouw van z'n vader, en z'n broer Juda was een hoerenloper.

Zucht...

Toen Jezus opgroeide in Nazareth vroegen de mensen zich af,
Kan uit Nazareth iets goeds komen?
Nou dat vraag ik me bij deze familie ook af:
Kan er uit deze familie nog iets goeds komen?

4. En jij dan?
Jaja, dat is een hele uitdaging waar Jozef voor staat.
Jozef is een jonge gast die midden in de 'gewone' wereld is opgegroeid.
Hij is zelf ook de liefste niet. Hij roddelt de boel bij elkaar, staat graag in het middelpunt wanneer ie vertelt van zijn mooie dromen.
Een heel gewone jongen wat dat betreft.

Maar dan belandt ie in de put.
God zet hem stil en vraagt Jozef:
Wat ga jij nu doen?
Welke weg sla jij in?

Z'n familie is er niet, z'n vader kan hem ook niet helpen.
Nu maakt het niet meer uit wat zijn broers allemaal van hem denken.
hij zal nu zijn eigen keuzes moeten maken en zijn eigen weg moeten gaan.

De Bijbel vertelt natuurlijk niet zomaar dat Jozef nog maar 17 was.
Juist dan in je tienerjaren komt het moment dat je je eigen keuzes moet maken.
Als je nog heel jong bent, dan is het logisch dat je gewoon doet wat je ouders je zeggen.
Maar in je tienerjaren wordt je verantwoordelijk voor je eigen daden.

Dan maakt het niet uit wat je familie je heeft aangeleerd,
het maakt niet uit wat anderen doen,
het maakt niet uit wat je vrienden zeggen,
het gaat erom welke keuze jij zelf maakt.

Ga jij de weg van de wereld volgen of de weg van God?

Stel die vraag eens aan jezelf:
Ga ik de weg van de wereld volgen, zoals bijna iedereen dat doet?
Of wil ik de weg van God volgen?

Want de wereld waarin je bent opgegroeid is niet zo anders als die van Jozef.
Ik weet niet hoe jouw leven er precies uitziet, en ik ken ook niet je hele familiegeschiedenis. Misschien zijn je ouders gescheiden en is er ook altijd ruzie thuis, dat zal het voor jou niet makkelijk maken om jezelf aan God te geven.

Hoe dan ook, of het nou in onze familie is of niet - de wereld waarin je leeft is vol met leugen. Op tv zie je niets anders, da's niets anders dan ruzie, haat en overspel.

En jij dan?

5. Heer, verander mij
Vroeger was ik gek op dat verhaal van Jozef. Ik kroop 's avonds bij mijn zusje in bed, en dan vertelde ik haar Bijbelverhalen. En meestal was dat het verhaal van Jozef. Ik keek op naar die man: Tjoh, wat werd die man gebruikt door God. Wat mooi. Hij werd koning van Egypte. Stiekem droomde ik ervan dat God mij ook zo zou gebruiken. Dat ik zendeling zou worden ofzo en dat ik heel veel mensen zou bekeren.

Maar zo werkt het niet.

Als jij wil dat God jou later in je leven kan gebruiken voor zijn werk,
Dan gaat God nú met jou aan het werk.
Dan moet jij veranderen.

Je kunt wel bidden:
'God ik hoop dat u mij in de toekomst wilt gebruiken net zoals Jozef.'

Maar wat denk je:
Als ik je vertel hoe gemakkelijk ik loog tegen mensen en ze een beetje beduvelde - denk je dat God mij dan kan gebruiken?

Tuurlijk niet.
Als ik aldoor lieg, kan ik niet van Gods waarheid vertellen.
Doordat ik loog, was er in mijn leven geen ruimte voor waarheid en dus ook niet voor Gods waarheid! 

Dus als je bidt:
'God ik hoop dat u mij in de toekomst wilt gebruiken net zoals Jozef.'

Dan antwoordt God:
prima, dan ga ik nu met jou aan het werk.
Niet met een ander, maar met jou!
Niet morgen, niet overmorgen, maar nu!

Dat moet ook wel,
Want je karakter veranderen is verschrikkelijk lastig
- daar is wel wat tijd voor nodig.

Ik daag jullie uit heel kritisch naar jezelf te kijken.
En je bij alle dingen af te vragen:
Zou God het niet erg vinden?
En als je denkt dat God het erg vindt,
dan mag je God vragen het te veranderen.

Kijk je hoeft het niet alleen te doen.
Als je het alleen probeert te doen, dan wordt je alleen maar hartstikke gefrustreerd.
Dan gaat het aldoor weer fout.
Maar als je God in je leven toelaat,
als Hij door zijn Geest in je hart mag wonen,
Dan is er echt verandering mogelijk.

6. Het geheim van christen zijn
En zo is het met Jozef.

Als je de verhalen leest als hij uit de put komt. Dan staat er telkens:
God was met Jozef
Of: Gods geest was in Jozef
Of: God gaf Jozef zijn genade.

Zijn moeder had nog afgodenbeeldjes gestolen, maar Jozef gaat een andere weg. Hij heeft besloten op weg met God te gaan. En daardoor verandert hij meer dan iemand ooit voor mogelijk had kunnen houden.

Als de vrouw van z'n baas met hem naar bed wil, zeg hij 'nee', dat doe ik niet. Mijn broers misschien wel, maar ik niet.

Weet je wat hij nog meer zegt tegen haar? Ik wil niet liegen tegen mijn baas, ik wil niet liegen tegen God. Zijn hele familie bestond uit leugens, leugens en nog eens leugens. Maar Hij zegt: Nee, ik wil de waarheid in mijn leven een plek geven.

Later is hij koning van Egypte. Er is hongersnood en zijn broers komen op bezoek om om eten te vragen aan hem. Ze weten niet dat die koning hun broer is. En dan zie je dat het soms heel moeilijk is om te veranderen. Die broers hadden hem zoveel pijn gedaan, hoe kon hij hen nou weer liefhebben? Maar met Gods hulp lukt het Jozef wel. Hij valt hen met tranen in zijn ogen in de armen. Geen haat en geen ruzie meer.

Daardoor - doordat Jozef verandert is, daardoor kan God hem gebruiken. Doordat Jozef de haat achter zich kan laten en zijn broers weer kan omhelzen, daardoor wordt het volk Israël behouden. Want Jozef geeft hen, te eten zo lang als de hongersnood duurde.

Het geheim van het leven van een christen is niet
Dat wij allemaal de wereld wel even veranderen,
Het geheim is dat God ons veranderd.

Zou jij je hart voor God willen open stellen?

Amen

www.IlonkaTerlouw.nl | www.IlonkaTerlouw.com

  • Agenda

    eerstvolgende preekbeurten 2015:

    5 april
    Apeldoorn De Fontein

    12 april
    Boskoop De Stek

    19 april
    Baambrugge

    26 april
    Goede Herderkerk Huizen

    3 mei
    Ter Aar

    10 mei
    Vuren

    17 mei
    Bevestigingsdienst Tollebeek

    24 mei (Pinksteren)
    Intrededienst Tollebeek

    31 mei
    Nieuw Vennep

    7 mei
    Tollebeek
    Bevestiging Ambtsdragers

    14 mei
    Tollebeek
    Heilige Avondmaal

    Meer agenda